Tóti
Myntkörfulán í USD
Hin agalega staða sem fólk með myntkörfulán er í hefur mikið verið í umræðunni undanfarið, eins og gefur að skilja.
Það hefur hins vegar lítið farið fyrir útskýringum á því hver staðan raunverulega er, hvað þetta þýðir fyrir viðkomandi þegar upp er staðið.
Ég er búinn að ætla mér að reikna dæmið til enda í talsvert langan tíma.
Hérna er servíettuútgáfan af því hver útkoman er hjá þeim sem tók 250 þúsund dollara lán með 6,5% vöxtum til 25 ára þann 1. janúar 2007.
Viðkomandi þurfti þá að greiða rétt tæpann 95 þúsund kall á mánuði í afborganir. Afborganir nú eru komnar í rétt tæpan 200 þúsund kall á mánuði - og munar um minna.
En ef við gerum nú ráð fyrir að gengið lagist einhvern tímann - og endi kannski í því að ná jafnvægi í 90 krónum fyrir dollarann. Hvað gerist þá?
Jú, afborganirnar fara niður í 142 þúsund á mánuði.
Ef þetta gengur eftir, endar viðkomandi á því að borga 44 og hálfa milljón fyrir að taka þetta lán:
| Á mánuði (USD) | Á ári | Gengi | Í krónum | Á mánuði | |
| 2007 | 1,580.17 | 18962.04 | 60 | 1137722.4 | 94810.2 |
| 2008 | 1,580.17 | 18962.04 | 80 | 1516963.2 | 126413.6 |
| 2009 | 1,580.17 | 18962.04 | 125 | 2370255 | 197521.25 |
| 2010 | 1,580.17 | 18962.04 | 125 | 2370255 | 197521.25 |
| 2011 | 1,580.17 | 18962.04 | 125 | 2370255 | 197521.25 |
| 2012 | 1,580.17 | 18962.04 | 110 | 2085824.4 | 173818.7 |
| 2013 | 1,580.17 | 18962.04 | 100 | 1896204 | 158017 |
| 2014 | 1,580.17 | 18962.04 | 90 | 1706583.6 | 142215.3 |
| 2015 | 1,580.17 | 18962.04 | 90 | 1706583.6 | 142215.3 |
| 2016 | 1,580.17 | 18962.04 | 90 | 1706583.6 | 142215.3 |
| 2017 | 1,580.17 | 18962.04 | 90 | 1706583.6 | 142215.3 |
| 2018 | 1,580.17 | 18962.04 | 90 | 1706583.6 | 142215.3 |
| 2019 | 1,580.17 | 18962.04 | 90 | 1706583.6 | 142215.3 |
| 2020 | 1,580.17 | 18962.04 | 90 | 1706583.6 | 142215.3 |
| 2021 | 1,580.17 | 18962.04 | 90 | 1706583.6 | 142215.3 |
| 2022 | 1,580.17 | 18962.04 | 90 | 1706583.6 | 142215.3 |
| 2023 | 1,580.17 | 18962.04 | 90 | 1706583.6 | 142215.3 |
| 2024 | 1,580.17 | 18962.04 | 90 | 1706583.6 | 142215.3 |
| 2025 | 1,580.17 | 18962.04 | 90 | 1706583.6 | 142215.3 |
| 2026 | 1,580.17 | 18962.04 | 90 | 1706583.6 | 142215.3 |
| 2027 | 1,580.17 | 18962.04 | 90 | 1706583.6 | 142215.3 |
| 2028 | 1,580.17 | 18962.04 | 90 | 1706583.6 | 142215.3 |
| 2029 | 1,580.17 | 18962.04 | 90 | 1706583.6 | 142215.3 |
| 2030 | 1,580.17 | 18962.04 | 90 | 1706583.6 | 142215.3 |
| 2031 | 1,580.17 | 18962.04 | 90 | 1706583.6 | 142215.3 |
| 474051 | 44,465,984 |
En hvað ef hann hefði tekið lánið í íslenskum krónum - verðtryggt?
Ef dæmið er sett upp í reiknivél Íslandsbanka, þá eru þetta 15 milljónir sem viðkomandi var að taka að láni - á sömu 6,5% vöxtunum sem bjóðast núna - og verðtryggt miðað við 6% meðalverðbólgu, sem er meðalverðbólga á Íslandi frá því krónur hófust.
| Vegnir vextir | 6,50% | Fjöldi afborgana | 300 |
| Fyrsti vaxtadagur | 2.9.2009 | Mánuðir á milli gjalddaga | 1 |
| Fyrsta afborgun | 2.10.2009 | Meðalgreiðsla | 229.549 kr. |
| Meðalgreiðsla fyrsta árið | 104.663 kr. | Árleg hlutfallstala kostnaðar | 13,42% |
| Höfuðstóll | 15.000.000 kr. | Lántökugjald | 150.000 kr. |
| Opinber gjöld | 226.350 kr. | Greiðslukostnaður | 36.000 kr. |
| Vaxtakostnaður | 28.416.554 kr. | Afgreiðslugjald | 1.900 kr. |
| Útborguð fjárhæð Ígildi í íslenskum krónum |
14.623.100 kr. | Heildar lántökukostnaður | 54.241.577 kr. |
| Verðbólga | 6% | Alls er greitt | 68.864.677 kr. |
Þannig að hið agalega gengislán endar í 44 og hálfri. Séríslenska aðstæðnalánið í tæpum 69 milljónum.
Getum við komist að einhverri annarri niðurstöðu en þeirri að það sé vitlaust gefið?
Skráð af TótiWed, 2 Sep 2009 17:11 Kreppufjas, Kreppufjas
Athugasemdir
Þú verður að skrá þig inn til að skilja eftir skilaboð
Click here to comment without signing in
Friðrik Tryggvason
En málið er líka það að dollarinn hefur fallið gagnvart öðrum gjaldmiðlum, mig grunar að ef þú mundir reikna þetta upp á nýtt í evrum eða svissneskum þá kæmi erlendalánið illa út. 2009-09-02T18:02:20.000Z
Tóti
Neibbs, lauslega reiknað í Evrum, miðað við það að hún endi í 125 krónum (var 87 2007) - þýðir að Evrulán endar í 46 milljónum tæpum. 2009-09-02T18:17:45.000Z
Hafsteinn Hafsteinsson
Sí(ý)gur krónan ekki alltaf, til lengri tíma litið, vantar það ekki í dollaradæmið. Einnig mætti í báðum tilfellum taka tillit til meðalaunaþróunar. Bara pæling. 2009-09-02T18:40:31.000Z
Tóti
Jújú, þetta eru náttúrulega handabakavinnubrögð við útreikningana, en dollarinn var í 70 1989 þegar ég fór út í nám, var í 90-110 um aldamót, þannig að það koma tímabil þar sem hann er nokkuð stöðugur.
Ég var meira að reikna þetta til að gera mér grein fyrir skaðanum og stöðunni, svona slump.
2009-09-02T18:51:52.000Z
Baldvin Bjorgvinsson
Býst einhver við að hvítabirna sé alltíeinu orðin að einhverjum rauðakross sjálfboðaliða.
Hvítabirnir borða þig og fjölskylduna þína ef þú passar þig ekki.
2009-09-02T19:33:36.000Z
Hrannar Magnússon
Þetta er víðáttuvitlaus samanburður. Það er ekki séns að dollarinn geti hangið í sömu krónutölunni ef meðalverðbólga er 6,5% áratugum saman. 2009-09-02T21:05:07.000Z
Tóti
Meðalverðbólga hefur verið 6% áratugum saman. En gott og vel, gerum ráð fyrir að um innri verðbólgu upp á 2% sé að ræða (vaxandi mannfjöldi, hagvöxtur samfara því osfrv.) en dollarinn sigi um 4% á ári frá jafnvægisgengi 90 árið 2015. Þá kostar dollaralánið 55,8 millur.
Þetta er náttúrulega allt byggt á Grab numbers out of the air, call them assumptions, and then calculate the net present value aðferðafræðinni sem hagfræðispekingurinn Scott Adams kenndi okkur.
Mér er sama hvernig þessu er snúið - yfir tíma græða menn á erlendu lánunum. Og meira að segja nokkuð vel.
2009-09-02T23:01:25.000Z
Héðinn Björnsson
Mér finnst nú líklegra að gengið sígi hægt og rólega áfram gagnvart dollar og endi í kringum 1000 eftir 25 ár og að verðbólga verði 10-15% að meðaltali næstu 25 árin. Mundu að krónan hefur fallið í gildi gagnvart þeirri dönsku sem svarar til tæplega 10% á ári að meðaltali frá því að þær voru aftengdar, sem samsvarar því að gengið tífaldist á tíu ára fresti. Allt tal um að það sé líklegt að hér komist á gengisstöðugleiki byggist á einhverri trú á að hér verði farið að fylgja allt annarri forgangsröðun í efnahagsmálum en gert hefur verið hingað til. 2009-09-03T01:47:30.000Z
Anonymous
Ég prófaði að setja dæmið upp miðað við 5% árlega hækkun dollarans. Til einföldunar gaf ég mér að greitt yrði af láninu einu sinni á ári.
Útkoman var tæpar 89 milljónir íslenskar. Ætli 5% gengislækkun fari ekki nálægt með að jafngilda 6% verðbólgu á ári.
Theódór Norðkvist (193.4.247.229)
2009-09-03T01:53:32.000Z
Andri Thorstensen
Athugaðu samt að þú ert að borga stærstan hluta af íslenska láninu á síðari hluta lánsins á meðan þú borgar stærri hluta af erlenda láninu í dag (afþví gengið er svo óhagstætt núna).
Það er nokkuð augljóst að 100þ króna greiðsla eftir 30 ár er í raun og veru mun lægri en 100þ kr. greiðsla í dag.
Þú yrðir því að núvirða útreikningana til að fá réttan samanburð. Ef við gerum það myndi krónulánið líta hagstæðara út.
Ennfremur er ekki séns að 6% verðbólga verði á næstu 30 árum samhliða því að krónan myndi halda styrk sínum gagnvart dollaranum eða styrkjast. Tja, það gæti allavega aldrei gerst nema þá mögulega ef hagvöxtur á Íslandi yrði afar mikill (eða ef óðaverðbólga yrði í Bandaríkjunum - en þá myndu dollaravextirnir reyndar líka hækka þar sem þeir eru breytilegir).
Það getur svosem verið að krónan sé of lágt skráð í dag og að dollarinn myndi, eins og í dæminu þínu, vera kominn niður í 90 kr. árið 2014. En að dollarinn haldist í 90 krónum eftir það er ekki fræðilegur möguleiki ef verðbólgan á Íslandi yrði að jafnaði 6% næstu áratugina. (Það er auðvelt að sjá samhengið á milli gengis og verðbólgu ef við skoðum gengisþróun krónunnar síðustu áratugina - ekki að ástæðulausu að krónan hrynur meira en 100 falt á sama tíma og verðbólgan var þetta há.)
Ef við gerum ráð fyrir 6% verðbólgu á ári eftir árið 2014 myndi krónan því líklega falla um kannski 4% á ári (munurinn á verðbólgu hér heima og úti) nema hagvöxturinn á Íslandi yrði auðvitað þeim mun meiri en í útlöndum, þá ætti þetta dollaralán eftir að kosta talsvert meira en 45 milljónir. Og svo á náttúrulega eftir að núvirða sbr. á undan sem gerir dollaralánið aftur lakara.
Annað, ég sé að þú miðar við jafnar greiðslur af dollaraláninu. Flestir eru með jafnar afborganir af myntkörfulánum þannig ef við horfum á þetta dæmi þá myndi viðkomandi borga $10.000 dollara á ári í afborganir af $250.000 láninu ($250.000 deilt í 25 ár) og síðan vextina af eftirstöðvunum hverju sinni. Þannig að greiðslurnar eru semsagt hæstar í upphafi og fara síðan lækkandi eftir því sem höfuðstóllin lækkar.
Og ef ég ætti að gera eina athugasemd í viðbót þá eru held ég mjög fáir með lán í dollurum. Flestir eru annaðhvort með myntkörfu með evrum, svissneskum frönkum, jenum og jú dollurum eða þá eingöngu lán í svissneskum frönkum og jenum og vextirnir eru margfalt lægri en 6,5%. Það eru náttúrulega lægri vextir sem gerðu erlendu lánin svona hagstæð.
(Og hver veit, kannski eiga myntkörfulánin, vegna lágra vaxta, eftir að verða þokkalega hagstæð til mjög langs tíma, þ.e. ef fólk ræður við þessar gígantísku afborganir þessa dagana og ef efnahagslífið á Íslandi á eftir að komast þokkalega í gang aftur. Kannski tvö stór ef?)
2009-09-03T08:11:01.000Z
Tóti
Ég tók þetta með gengissigi upp á 4% á ári - og þá endaði dollaralánið í 55,8 milljónum. 2009-09-03T10:36:05.000Z

